Hoe je body language kunt inzetten als agile coach

Als je bezig bent met groepsdynamiek, coaching en verwachtingsmanagement, dan is het handig om in te kunnen schatten hoe de ander in de wedstrijd zit. Meestal letten we daarbij vooral op de woorden die iemand spreekt. En misschien kijk je naar de zithouding van je gesprekspartner. Maar ondertussen zie je veel gebeuren waarvan je niet precies weten wat het betekent. Je mist daardoor een groot deel van wat de ander eigenlijk zegt. In de rol van Scrum Master of Agile coach zijn deze signalen zeer waardevol; het zijn de indicatoren waarmee je kunt sturen in groepsdynamiek en een-op-een-gesprekken.

De grondhouding

In onze trainingen komt het regelmatig voor dat een deelnemer door het terugzien van de oefeningen op video zich realiseert dat hij onrustig of gesloten overkomt. Een van de oefeningen uit de training is om (als Product Owner) een stakeholder warm te maken voor een onderwerp (t.b.v. de Product Backlog) en te overtuigen dat zijn visie waarde oplevert. De stakeholder zit in de ontvangende positie in dit rollenspel; hij wordt gevraagd om deel te nemen en zich open te stellen voor de vraag van de ander.

De Product Owner die een gesloten grondhouding heeft en onrustig beweegt heeft moeite met het overtuigen van de ander. De onrustige gebaren leiden de stakeholder af, omdat deze onrust boodschap op zichzelf is die de Product Owner uitzendt. Dat is bij elkaar een hoop informatie én tegenstrijdige informatie.

Als je wilt overtuigen dan wil je bijvoorbeeld:

  • Rustig gedrag vertonen; hieruit blijkt dat je niets te verbergen hebt en op je gemak bent. Let wel op; ook al zit je lichaam stil, in je gezicht kun je ook stresssignalen vertonen en je micro-expressie in je gezicht wil je in lijn hebben met je lichaamstaal.
  • Betrouwbaar overkomen, waarbij je de ander aankijkt en zijn blik niet ontwijkt of naar beneden kijkt.
  • Je gezicht niet teveel aanraken; het aanraken van je neus, spelen met het haar (veelal vrouwen) en het wrijven over je voorhoofd zijn voorbeelden van ‘chillers’; handelingen om de spanning/stress te verlagen.

De vergaderruimte

In welke meeting je je ook bevindt; zorg dat men zich niet kan verschuilen achter een tafel. Je plaatst immers letterlijk een object tussen henzelf en de andere aanwezigen. En dan kan je de lichaamstaal niet in zijn geheel lezen.

Denk na over de flow in de ruimte; kan men ergens zitten? Zit men met de rug naar de deur? Of bewust niet? De opzet bepaalt hoe men zich voelt. En hoe men zich voelt bepaalt het gedrag dat men vertoont. Als je wilt verbinden wil je een setting waarin men zich kan ontspannen. Als je kritische vragen wilt stellen en meer de aanval in wilt, dan kies je voor een setting waarin de focus ligt op een persoon of plek in de ruimte.

Onthoud dat de genodigden de setting niet zomaar zelf zullen aanpassen en maak gebruik van die voorsprong. Visualiseer de flow en stem deze af op de uitkomst; hoe wil je hen zich laten voelen, en welk gedrag wil je activeren?

Retrospective

Tijdens de Retrospective maak je dingen bespreekbaar die niet perse een gemakkelijk gespreksonderwerp zijn. Je pelt de emoties binnen het team af en zoekt naar de emotie achter hetgeen wordt gezegd en wat op het eerste gezicht zichtbaar is aan inconsistenties. In die zoektocht interpreteer je signalen die je waarneemt. Maar iemand die met zijn armen over elkaar zit, hoeft niet perse iets te verbergen te hebben of zijn emoties niet willen delen. Hij kan ook gewoon lekker ontspannen en op zichzelf  zitten. Enkele voorbeelden van body language waar je actief iets mee kunt doen tijdens de Retrospective:

  • Begin met een veilige vraag over de afgelopen sprint (een succes benoemen of iets persoonlijks delen) en bekijk ieders houding en micro-expressie. Kijk of er verandering ontstaat in de houding van de teamleden, bijvoorbeeld dat men meer ontspannen gaat zitten, dan de ‘chillers” uit het gezicht verdwijnen, of men de armen van elkaar haalt, jouw houding niet meer spiegelt.
  • Teamleden die vooraf een en ander hebben besproken en dat voor zichzelf willen houden, zullen elkaars lichaamstaal spiegelen; ze houden elkaar goed in de gaten tijdens het groepsgesprek en zullen samen ‘één front’ zijn. Dat is verder ook zichtbaar in de lichaamshouding; ze zijn geneigd naar elkaar toe te staan, of met de benen gekruist tegenover elkaar te staan.
  • Als je een spel- of werkvorm kiest waarbij teamleden dicht bij elkaar moeten staan (bijvoorbeeld het stellingenspel), dan is hun houding ten opzichte van elkaar interessant. Afhankelijk van hoe ze zich naast elkaar bewegen, wordt duidelijk of ze elkaar zien a) als bedreiging (afwenden met het bovenlichaam, armen voor de buik), b) als vriend/samenwerkingspartner (naar de collega toegedraaid, c) niet geïnteresseerd in het spel (maakt geen contact met jou als spelverdeler en al helemaal niet met de medespelers
  • Inconsistenties in lichaamshouding: als iemand ja antwoordt op je vraag, maar (heel licht) nee knikt. De echte mening zit ‘m in de lichaamstaal; wat lees je? Meer hierover in de masterclass Body Language en Micro-expressie en de training voor agile specialisten.

Tot slot

Let op: het zien van een signaal betekent nog niet dat je dit juist hebt geïnterpreteerd; het is wel een teken dat er meer zit achter het antwoord en dat je zeker wilt doorvragen. Als je hetzelfde signaal nog een keer ziet, dan heb je iets te pakken waar je verder op in kunt gaan.

Ga wijs om met deze kennis en weeg af of het doorvragen afbreuk doet aan je doel of juist niet. Bijvoorbeeld: dat iemand meer emotie kan gaan tonen in de meeting dan hij wil, of dat het doorvragen iets boven tafel haalt wat gevoelig ligt (bij het teamlid of in het team).

Volgend bericht
Wat betekent jouw tic?

Gerelateerde berichten

No results found

Menu